altBir çok Work and Travel katılımcısının programa kayıt olmadan önce kara kara düşündüğü konulardan bir tanesi de firma seçimi.

"Hangi Work and Travel firmasını seçmeliyim?", "Hangi firma ile gidersem mağdur kalmam?" gibi sorular bir çok katılımcının kayıt olmadan önceki dönemde kafasında yer edinmiştir. Nitekim öğrenciler için de haklı bir durum söz konusu. Çünkü özellikle son senelerde yazılı ve görsel basında yer alan haberler öğrencileri tedirgin etmekedir. Mağduriyetlere etken bir çok neden vardır ve bu nedenleri şimdi başlıklar halinde toparlayacağız.

 

Tecrübesiz firmaların neden olduğu mağduriyetler

Work and Travel programını pazarlayan firmaları ya da kişileri denetleyen bir mekanizma maalesef ülkemizde bulunmamaktadır. Bu yüzden iki masa ve bir sandalye ile bile firma adı altında bu organizasyonu yürütebilir. Özellikle Amerika'ya gitmiş veya bu programı daha öncesinden tecrübe etmiş kişilerin programın organizasyon kısmını hafife alması, kolay olduğunu zannetmesi ve sadece maddi kısmını cezbedici bulması mağduriyetlere sebep olan en büyük etkenlerdir. Gelin görün ki işin arka planı hiç de hafife alınacak cinsten değildir. Türk öğrencilerin profillerine uygun işleri sunan sponsor firmaların seçimi, öğrenci profiline ve dil seviyesine uygun iş yerleştirmeleri, yasal çalışma belgesi olan DS2019 formunun zamanında getirilmesi, Amerika'da direkt anlaşılan işverenlerle olan sıkı ilişkiler, öğrenci Amerika'da iken oluşabilecek problemlere anında müdahale edilebilmesi ve alternatiflerin sunulması, doğabilecek mağduriyetlere karşın tazmin gücü belli bir birikim ve tecrübe ister. Firmalar olası problemlerin ana kaynağı da olmayabilir. Örneğin geçmiş sezonlarda bazı firmalar Amerika'da kontrakter olarak adlandırdığımız kişilerle öğrencileri çeşitli pozisyonlara yerleştirme karşılığında bu kişilere ciddi ödemeler yapmıştır fakat ödeme yaptıkları kişiler mükellefiylerine yerine getirmeyip öğrencileri aslında var olmayan pozisyonlara yerleştirmiş sonuç olarak firma dolandırılmış, öğrenciler de mağdur kalmıştır. Bu da firmaların tecrübesiz olmasının veya programı koordine eden firma yetkilileri veya danışmanlarının ne boyutta sorumluluklar yüklendiğini gösterir. Work and Travel ciddi bir organizasyondur ve katılımcılar bu programda iki şehir arasında yolculuk etmiyor; kıtalar arası bir macera yaşıyor.

 

Ne yapmalı?

Öncelikle bir firmayı tercih etmeden önce geribildirimlerinin ne ölçüde pozitif olduğuna bakmalısınız. Örneğin daha önce ilgili firmayla giden katılımcıların düşüncelerinin ne şekilde olduğu bu noktada önemlidir. Sonrasında sizin mi danışmanı yönlendirdiğinize yoksa danışmanın mı sizi yönlendirdiğine dikkat edin. Çünkü tecrübeli firmalar kişinin isteklerine göre bir iş ayarlamamalıdır; aksine kişinin profiline ve dil seviyesine uygun işlere yönlendirmesi çok önemlidir. Sizin her ne kadar yerleşmek istediğiniz bir iş olsa da bu pozisyonun size uygun olmaması koca bir yazınızı zehir etmeye yeterli olup olası mağduriyete ilk adımın atılmasına zemin hazırlamış olur. Yine geçmiş sezonları referans alacak olursak yanlış iş seçiminin ardından işverenlerin katılımcıları işten çıkarmasını ve öğrencilerin zor durumda kaldıklarını belirtebiliriz. Son olarak, kayıt olmadan önce firmanın size sunacağını bir sözleşmenin olup olmadığını sorgulayın. Sözleşme demek, siz ABD'ye gitmeden önce sözlü olarak verilen taahhütlerin yazılı hale geçmesidir. Bu noktada firmanın, sizin ve ABD'deki sponsor kuruluşunuzun sorumluluklarını yazılı olarak görmeniz ve her iki tarafında bu sözleşmenin altına imzasını atması yine son derece önemlidir.

 

Firmayı temsil eden üniversite temsilcilerinden kaynaklanan mağduriyetler 

Firmaların çoğu üniversitelerde kurumu temsil etmesi için bir veya birden fazla öğrenciyi temsilci olarak atar. Temsilcilerin görevi üniversitelerdeki potansiyel katılımcılara programı anlatmak, firmayı övmek, firmanın afişlerini asmak ve ilanlarını dağıtmaktır. Bunun karşılığında da temsilci öğrenciler firmalardan yönlendirdiği kayıt başına belli oranlarda komisyon alırlar. Bu görevi üstlenen temsilcilerin yegane gayesi olabildiğince öğrenciyi yönlendirip kendini finanse etme arzusudur. Bu nedenle temsilcisi olduğu firmanın olumsuz yanlarını yansıtması gibi bir durum söz konusu değildir. Yani üniversite temsilcileri bu konuda objektif olamazlar. Bu da potansiyel katılımcıların mağdur olmasına sebebiyet verebilir. Çünkü yönlendirildiği firma yeterince tecrübeli olmayabilir.

 

Ne yapmalı?

Temsilcilerin yönlendirdiği firmalarla görüşün ve yukarıda firmalar ile ilgili yazdığımız ve sorgulamanız gereken 

noktaları unutmayın.

 

Katılımcılardan kaynaklanan mağduriyetler

Eğer daha öncesinde ailenizden veya sevdiklerinizden uzak kalmamışsanız, bu konuda hassassanız, iş disiplininiz yoksa, en ufak şeyleri bile problem edip üstesinden gelemiyorsanız, "ben xxx üniversitesinde xxx bölümünde okuyorum buraya bu pozisyonda çalışmak için mi geldim?" diye soranlardansanız, farklı bir kültüre/çevreye karşı uzun süreli adaptasyon sorunlarınız varsa, sizden küçük yaştakilerin size işle ilgili emir vermesine tahammül edemiyorsanız bu program size uygun olmayabilir. Çünkü yaz sezonu boyunca 3 ay gibi bir süre Amerika'da kalarak çalışıp para kazanacak, farklı bir kültürü görecek, yeni arkadaşlıklar edinecek veailenizden/sevdiklerinizden uzak kalacaksınız. Amerikalılar dakik insanlardır ve işlerini zamanında yaparlar bu nedenle iş disiplininizin olması gerekir. Work and Travel sadece bir eğlence programı değildir; belki de ilk defa çalışıyor ve farklı bir ortamda hayatınızı devam ettiriyor olabilirsiniz. Bir çok problemle de karşılaşmanız mümkündür. Bunlar düşük iş saatleri, iş yerindeki çalışanlarla olan sorunlarınız, konakladığınız evle ilgili problemler olabilir ve yapmanız gereken bunları büyütülecek bir problem etmeyip üstesinden gelmeye çalışmanızdır. Amerika'da çalıştığınız pozisyonlar vasıf istemeyen ortalama işlerdir. Örneğin Mc Donald's'da çalışıyorsanız sipariş alıp hamburger hazırladığınız gibi yeri geldiğinde işletmenin temizliğini de diğer çalışanlar gibi yapabilirsiniz. Amerika'daki amacınız ailenizden maddi destek almadan kendi masraflarınızı karşılayacak kadar para kazanmanız ve bu sırada dilinizi geliştirmek olmalıdır. Sonuç olarak, okuduğunuz okulun ve bölümün orada yapacağınız işle hiç bir alakası yoktur; olmamalıdır. Yine Amerika'da üniversite çağına gelen bireylerin çoğu liseyi okuduktan sonra iş hayatına atılırlar. Bu nedenle sizden küçük yaştaki kişilerin supervisor'ınız olabileceğini unutmayın ve sizden küçük yaştakilerin size işle ilgili emir vermesini normal karşılayıp bunun iş hayatıyla ilgili bir durum olduğunu kavrayın.

Yukarıda iletmek istemiş olduğumuz mesaj programı mutlu sonlandırabilmeniz için tek etkenin firma seçimi olmadığını göstermektir. Work and Travel gibi ciddi bir organizasyona katılmayı düşünüyorsanız firma seçimini doğru yapmak kadar kendinizi de bu programa hazırlamanız önemlidir. Ek olarak, Mağduriyet Sigortası başlıklı makalemizi de okumayı unutmayın.